قانون ساليكي1. مجموعهٴ كوچكي است از قوانين عرفي ساليان‌، يعني قسمت اعظم مردمي‌ كه مجموعاً فرانك خوانده مي‌شوند. نخستين تدوين آن مربوط مي‌شود به آخرين سال‌هاي عمر كلوويس‌، متوفي در 511. آخرين تهذيب آن به فرمان شارلماني صورت گرفت‌. قديم‌ترين متن‌ (در 65 فصل‌) مطلقاً از تأثيرات مسيحي و رومي عاري است‌. اصلاحات بعدي حاوي اضافات‌ مسيحي است‌. براي نشان دادن بربريت قانون ساليكي كافي است گفته شود كه به موجب آن‌، اثبات تقريباً در تمام موارد به وسيلهٴ امتحان متهم با سوگند دادن او صورت مي‌گرفت‌.

يوستينيان‌

يوستينيان اول (ملقب به كبير)، فلاويوس آنيكيوس يوستينيانوس‌2 در 483 در نزديكي‌ تورسيوم در ايليريا زاده شد و در 565 درگذشت‌. بزرگ‌ترين امپراتور روم شرقي (527 تا 565). بر اثر تدوين‌، يا بيشتر تسجيل قانون رومي كه به فرمان او تحقق يافت‌، نام خود را جاوداني‌ ساخت‌. مسائل قضايي3 كه به نام او موسوم است بالغ بر چهار بخش است‌: 1. مجموعهٴ قوانين‌ اساسي كه در 529 صادر شد (تحرير مجدد آن موسوم به مجموعهٴ منتخب مجدد در 534 صورت گرفت‌، تحرير اول گم شده است‌) مجموعه‌اي است از فرمان‌هاي امپراتوري از زمان‌ هادريان‌، 2. منتخب يا خلاصهٴ قوانين مدني كه حاوي 9123 گزيده از 39 قانون‌دان است و در 533 صادر شده‌؛ تقريباً ثلث آن از اولپيان اقتباس شده (نك نيمهٴ اول سدهٴ سوم‌)؛ 3. يك راه‌نماي‌ مقدماتي‌، به نام مبادي كه اندكي پيش از منتخب صادر شده‌؛ 4. قوانين جديد، كه مجموعه‌اي از فرمان‌هاي غيرمستند منضم به مجموعهٴ تهذيب شده است‌؛ اغلب اين چهار قسمت به زبان‌ يوناني است‌.
يوستينيان فرمان تعطيل آكادمي آتن را در 529 و تجديد بناي اياصوفيه را در 532 صادر كرد.
او كوشيد تا راه معاملهٴ ابريشم را با خاور دور، كه به وسيلهٴ امپراتوري جديد ساساني ايران‌ بسته شده بود، بگشايد. براي متداول ساختن توليد ابريشم در يونان هم اقداماتي كرد. در 419 صنعت نوغان به وسيلهٴ يكي از امراي چيني در ختن متداول شد. در 552 تخم كرم ابريشم‌ احتمالاً به وسيلهٴ راهبان نسطوري از ختن به قسطنطنيه آورده شد. گويند منشأ تمام كرم‌ ابريشم‌هاي اروپايي از آنهاست (براي اطلاعات بيشتر، يادداشت مرا در مورد فن‌آوري چيني و راجع به زيمارخوس در فصل بعدي ببينيد).


Lex Salica .1
Flavius Anicius Justinianus .2
Corpus juris .3